Όλοι μιλάμε για αυτόν τον αυτισμό, όλοι κάπου τον έχουμε ακούσει. Από εμάς τους ίδιους ή από τους γύρο μας, πάνω σε μία συζήτηση ή ως μειονεκτικό σχόλιο σε χαρακτηριστικά τρίτου και σε πολλές ακόμη περιπτώσεις. Είναι κομμάτι μας ή κόμματι κάποιου δίπλα μας, ποιο σωστά μία λειτουργία. Πολλές φορές το προφέρουμε λανθασμένα ως βρισιά ή ως μειονέκτημα κάποιου. Όμως δεν είναι έτσι, πάμε να δούμε μαζί τι είναι ο αυτισμός.
Ο αυτισμός είναι μία Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή, όπου αναπτύσσεται γύρο από δυσκολίες στη γλωσσική ανάπτυξη, στη κοινωνικοποίηση και στη συμπεριφορά ενός ατόμου. Θεωρείται μία εξελικτική διαταραχή, λόγο μια δυσλειτουργίας στο σύστημα επεξεργασίας των εισερχόμενων αισθητικών πληροφορίων, ως αποτέλεσμα το παιδί να έχει υπερβολικές ή μικρές αντιδράσεις στα ερεθίσματα. Παγκοσμίως αναφέρεται πως η διάγνωση πρέπει να έχει φανεί έως την ηλικία των τριών.
Τα συμπτώματα του αυτισμού χωρίζονται σε τρείς κατηγορίες, οι οποίες είναι.
- Περιορισμένες αισθητηριακές συμπεριφορές, ως προς τη βλεμματική επαφή, τις εκφράσεις προσώπου, τη διαχυτικότητα κινήσεων και την γλώσσα του σώματος.
- Υπάρχει δυσκολία στη μάθηση και την επίτευξη ομιλίας.
- Περιτριγυρίζετε από στερεότυπες κινήσεις και συμπεριφορές. Διακρίνονται εμμονές, επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις.
Ο αυτισμός επιδρά και στις πέντε αίσθησης και διαμορφώνει διάφορες αντιδράσεις.
Όραση: σε περιπτώσεις έντονων εικόνων κάποια άτομα δεν θέλουν να δουν ή μπορεί και να τους φανεί ενδιαφέρων.
Ακοή: μπορεί κάποιος να ενοχλείται από τους δυνατούς θορύβους και κάποιος άλλος να του είναι επιθυμητό.
Αντίστοιχα υπάρχουν τέτοιες αντίθετες προτιμήσεις και στις άλλες τρείς αισθήσεις.
Φυσικά, προσέχουν να μην χάσουν όλες τις λεπτομέρειες που συμβαίνουν γύρω τους. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι τα μάτια τους δεν είναι «καρφωμένα» κάπου δεν σημαίνει ότι δεν δίνουν πλέον προσοχή στο τι συμβαίνει γύρω τους. Πολλά παιδιά με αυτισμό δεν μπορούν να αντέξουν το βλέμμα των άλλων και μπορεί να αναπτύξουν πρωτοφανές άγχος. Τέτοιες αντιδράσεις παρατηρείται στα αυτιστικά παιδιά με υψηλότερη νοημοσύνη.
Ένα επικίνδυνο χαρακτηριστικό στη συμπεριφορά ορισμένων παιδιών με αυτισμό είναι η επιθετικότητα απέναντι στον εαυτό τους. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε δυσάρεστα συναισθήματα που το παιδί προσπαθεί να αντιμετωπίσει, προκαλώντας πόνο στον εαυτό του. Και αυτή η συμπεριφορά θα υποχωρήσει σταδιακά καθώς βελτιώνεται η γενική κατάσταση του παιδιού.
Ο αυτισμός μπορεί να έχει μια συγκεκριμένη δομή που εκδηλώνεται και συγκριμένα στοιχεία όπου λειτουργούν τα άτομα που την έχουν, αλλά πολλές φορές έρχεται θύμα διάφορων συννοσυροτήτων. Υπάρχουν περιπτώσεις που μπερδεύουν τα αυτιστικά παιδιά με εκείνα που ‘πάσχουν’ με γλωσσικές δυσλειτουργίες, σε αυτή την περίπτωση όμως η διαφορά που τους καθιστά είναι ότι τα παιδιά με γλωσσικές δυσλειτουργίες έχουν πρόβλημα στην άρθρωση σε αντίθεση με τα αυτιστικά παιδιά που διακατέχουν τον λόγο. Επίσης η αδιαφορία και η άρνηση αντιδράσεις σε ήχους, μπερδεύουν τα άτομα του περιβάλλοντος και πιστεύουν πως το άτομο πάσχει από κώφωση. Ακόμη πολύ συχνό φαινόμενο είναι να μπερδεύουν τον αυτισμό με την σχιζοφρένεια, παρότι που ο αυτισμός έχει ενταχθεί ως αυτούσια διαταραχή από το 1940.
Στο πλαίσιο της θεραπείας σημαντικό ρόλο έχει το αυστηρά δομημένο πρόγραμμα, είναι σημαντικό το σχέδιο που θα εφαρμοστεί να βασίζεται σε συγκεκριμένα ελαττώματα, αλλά και στις ειδικές ικανότητες κάθε παιδιού. Υπάρχει μία σειρά εφαρμογής εξατομικευμένων διαδικασιών. Είναι καλό να υπάρχουν διδακτικές μέθοδοι που προωθούν την διατήρηση δεξιοτήτων. Επιπλέον η ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική βοηθούν τα αυτιστικά ενήλικα άτομα, αλλά συνιστάτε να παρέχεται συμβουλευτική και στην οικογένεια των αυτιστικών ατόμων ώστε να μπορούν να καταφέρουν να υπάρξουν ισορροπίες ανάμεσα στα μέλη.
Ολοκληρώνοντας, δεδομένου ότι ο αυτισμός είναι μια δια βίου ασθένεια, ο απώτερος στόχος είναι να γίνει το άτομο ανεξάρτητο, το οποίο μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο. Μερικά άτομα με αυτισμό καταφέρνουν να εργάζονται εθελοντικά σε προστατευμένο περιβάλλον ή στον ιδιωτικό τομέα, αλλά τα περισσότερα δεν έχουν δουλειά. Ακόμα κι αν δεν μπορεί να επιτύχει την αυτονομία του στο μεγαλύτερο βαθμό, η ειδική εκπαίδευση και η οργανωμένη υποστήριξη μπορούν πραγματικά να προσφέρουν στα παιδιά ευκαιρίες να είναι ευτυχισμένοι και να δημιουργούν ζωές.
Μάτσια, Α. (2009 – 2010) Αυτισμός. Πτυχιακή εργασία: Τεχνολογικό εκπαιδευτικό ίδρυμα Ηπείρου.
Χατζηπανταζής, Β. (2010) Αυτισμός. Πτυχιακή εργασία: Τεχνολογικό εκπαιδευτικό ίδρυμα Ηπείρου.